Yapı Bilgisi Anabilim Dalı
 

Yapı Bilgisi Anabilim Dalı

 

Mimari tasarım, doğal ve yapma çevresel etkenlere bağlı olarak yapıda gereken özelliklerin belirlenmesi, yapım teknolojisi ve yapı gereçleri konusundaki olanakların incelenmesi, insanların çeşitli eylemlerine bağlı olarak yapıların ve yapılı çevrenin biçimlendirilmesi gibi değişik süreçleri kapsar. Bugün bir mimarlık ürünü olarak yapıdan beklenen, tutarlı seçimler ve akılcı bir yapımla gerçekleştirilmiş iç mekanlar düzeninin kurulmasıdır. Bu düzenin kurulması sürecinde önemli yeri olan, yapım yöntem ve teknikleri, gereç seçimi, detaylandırma, uygun fizik ortam koşullarının sağlanmasına ilişkin gereksinimlere yönelik önlemler, Yapı Bilgisi Anabilim Dalı konuları kapsamındadır. Bu konular Yapı Bilgisi Anabilim Dalı’nda;

 

  • Taşıyıcı Sistemler,
  • Yapı Elemanları ve Malzemeleri,
  • Yapı Fiziği,
  • Yapı Üretimi

 

uzmanlık alanları olarak yer almakta olup, bu uzmanlık alanlarına yönelik bilgi ve beceriler, mimarlık lisans (Türkçe ve İngilizce bölümleri) ve lisansüstü eğitimi kapsamında ayrıntılı olarak verilmektedir. Bölüm eğitim programında yer alan zorunlu meslek derslerinden, iki tanesi Mimari Tasarım dersi olmak üzere toplam on üç zorunlu ders ve otuz adet seçme ders, Yapı Bilgisi Anabilim Dalı Öğretim Üyeleri tarafından verilmektedir.  Yapı Bilgisi Anabilim Dalı’nda,  beş Profesör, on bir Doçent, beş Dr. Öğretim Üyesi olmak üzere, toplam yirmi bir öğretim üyesi, altısı ÖYP kapsamından olmak üzere, on iki araştırma görevlisi bulunmaktadır. Çok sayıda ulusal ve uluslararası projeyi tamamlayan Yapı Bilgisi Öğretim Elemanlarının,  devam eden  TÜBİTAK ve YTÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklenen araştırma  projeleri ile çok sayıda döner sermaye çalışması bulunmaktadır. Eğitim-öğretim etkinliklerinin yanı sıra, Anabilim Dalı öğretim elemanlarının, çok sayıda tamamlanmış ve devam eden bilimsel çalışmaları da  bulunmaktadır. Yapı Bilgisi Anabilim Dalı uzmanlık alanlarının lisans eğitimindeki amaçları aşağıda yer almaktadır.

Taşıyıcı Sistemler

Bir yapının tasarım ve uygulama sürecini yöneten mimarlık eğitiminde yapının taşıyıcı sistemiyle ilgili yönetmelik, kuram ve teorileri bilen, geleneksel ve güncel yapım sistemlerinin tekniği konularında sistematik çözüm üretebilen, tasarım ve araştırmalarda etik kurallara dikkat eden mimar adaylarının yetiştirilmesi amaçlanmaktadır.

 

Yapı Elemanları ve Malzemeleri

Öğrencilere mimari bir sorunu belirleme, gerekli bilgiyi toplama, birleştirme, değerlendirme, geliştirme, tasarımda üç boyutlu düşünebilme yeteneği, var olan yapılı çevrenin farklı katmanları ile fizik-mekân, sosyal-mekân olarak okunabilmesi, morfolojik ilişkiler bağlamında yerleşim dokusunun irdelenmesi, sınırlı ölçüde teknolojik problemlerin çözümü,  yapının tasarım sürecinde yapı ürünü (gereç, parça, bileşen, öge) ve yapı ilişkisini kurarak uygulamaya yönelik tasarım kararı ve ilkelerini oluşturma becerisinin kazandırılması hedeflenmektedir.

 

Yapı Fiziği

Günümüzde bir mimari tasarımdan beklenen, uygun yerleşimler ve uyumlu iç mekanlar düzeninin yanı sıra, bu mekanlar içinde gerekli fizik ortamlar düzenini de sağlayabilmesidir. Yapı Fiziği uzmanlık alanının amacı, öğrencilere, fizik ortam etkenlerine (ışık, renk, ısı, ses vb.) ilişkin gereksinimleri (görsel, işitsel, ısısal konfor) karşılayacak mimari ortamları oluşturmak için yeterli bilgi ve becerinin kazandırılmasını sağlamaktır.

 

Yapı Üretimi

Mimarlık eğitiminin son dönemlerinde ağırlık kazanan “meslek bilgisi”ni diğer bir değişle, yapı üretim sürecinde mimarın değişen ve gelişen rolünü, görev ve sorumluluklarını, hem mekânsal ve sosyolojik açıdan, hem de ekonomi, üretim ve yönetim boyutları üzerinden mimarlık öğrencilerinin kavranmasını hedeflemektedir. Yapı ihtiyacının doğması ile başlayan tasarım, ihale, sözleşme, yapım aşamalarında mimar adaylarına proje yönetimi, şantiye yönetimi, sözleşmeler vb. meslek konularında farkındalık yaratmayı hedeflemektedir.

YTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı, Yapı Bilgisi Anabilim Dalı lisansüstü eğitimi kapsamında;

  • Yapı Bilgisi Tezli Yüksek Lisans ve Doktora Programları,
  • Konut Üretimi ve Yapım Yönetimi Tezli Yüksek Lisans Programı,
  • Yapı Fiziği Tezli Yüksek Lisans ve Doktora Programları,
  • Yapı Fiziği Tezsiz Yüksek Lisans Programı,

yürütülmektedir.

Anabilim Dalı bünyesinde bulunan “Yapı Fiziği Laboratuvarı” ve “Alaettin Yener Yapı Ürünleri Merkezi” lisans ve lisansüstü eğitimi derslerinde, tezlerin hazırlanmasında, ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmalarda etkin olarak kullanılmaktadır. 1978 yılında kurulmuş olan “Yapı Fiziği Laboratuvarında aydınlatma-renk, ısı-nem ve akustik konularında ölçme, deney ve araştırma yapılabilmekte, özel ve kamu kuruluşlarından gelen isteklere de hizmet verilebilmektedir. 2000 yılından bu yana hizmet veren “Alaettin Yener Yapı Ürünleri Merkezi”nde ise, gereksinim duyulan yapı ürünleri bilgisini elde edilebilme, çalışma, araştırma, ders yapma olanağı vardır.

Çok sayıda ulusal ve uluslararası projeyi tamamlayan Yapı Bilgisi Öğretim Elemanlarının,  devam eden  TÜBİTAK ve YTÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklenen araştırma  projeleri ile çok sayıda döner sermaye çalışması bulunmaktadır. Eğitim-öğretim etkinliklerinin yanı sıra, Anabilim Dalı öğretim elemanlarının, çok sayıda tamamlanmış ve devam eden bilimsel çalışmaları da bulunmaktadır.